Bankalarda piyasa riski yönetimi ve bir anket çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR YILMAZTÜRK
Danışman: Saime Önce
Özet:YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ BANKALARDA PİYASA RİSKİ YÖNETİMİ VE BİR ANKET ÇALIŞMASI Pınar YILMAZTÜRK ltljPgflfanl»lPIHy mftuftTOYOı naneni İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ağustos 2003 Danışman: Doç. Dr. Saime ÖNCE Günümüzde bankaların işlemlerini etkileyen sayısız aktör vardır. Bu aktörlerden biride bankayı olumsuz yönde etkileme potansiyeli olan risklerdir. Bankaların maruz kaldığı başlıca riskler, kredi riski, operasyonel risk, likidite riskleri ve piyasa riskidir. Bu riskleri kontrol altında tutabilmek, bankaya büyük faydalar sağlayacaktır. Genel olarak risk yönetimi, işletmenin kendisinin ya da başka bîr kuruluşun varlıklarını ve kazançlarını tehlikeye sokan risklerin tanımlanması, ayrıma tabi tutulması, ölçülmesi ve ekonomik anlamda kontrol edilmesidir. Risk yönelimini gerçekleştirmek için risk yönetim politikaları uygulanır. Risk yönetim politikaları, aktif ve pasif politikalar olmak üzere iki grupta incelenir. Aktif politikalar, risklerin oluşmasını önlemeye yönelik politikalardır. Pasif politikalar ise, risklerin oluşması halinde riskleri karşılayacak potansiyelin oluşturulması şeklinde işleyen politikalardır. Bankaların maruz kaldığı riskleri aşağıdaki şekilde tanımlayabiliriz: -Operasyonel Risk: Salt kredi riski ve salt piyasa riski haricindeki tüm risklerdir. -Kredi Riski: Bankaya kredi borcu olanların ya da menkul kıymet ihraç edenlerin ödeme yeteneklerinin azalması sureti ile fonların değersizleşerek zarara uğrama ihtimalidir. -Likidite Riski: Vadesi gelen borçlan Ödeyebilme gücünün kaybolması ihtimalidir. -Piyasa Riski: Bankaların sahip oldukları bir ya da toplamda birden âzla ticari varlığın işleme tutulabileceği süre içinde, piyasada meydana gelen beklenmeyen olumsuz dalgalanmaların sebep olduğu kayıp veya beklenenden düşük seviyedeki kar halini ifade eder. Piyasa riski, iki yöntemle ölçülebilir. Bunlar;II. Dahili Metot,. Standart Metottur. Dahili metot piyasa riskini Riske Maruz Değer (RMD) yöntemi ile ölçer. RMD' i şöyle tanımayabiliriz; Finansal piyasalarda belirli bir güven aralığında, belirli dönem içinde meydana gelebilecek en yüksek zararı geleceğe dönük bir bakışla herkesin anlayabileceği bir cinsten (para birimi olarak) ifâde eden bir yöntemdir. Standart metot ise BDDK tarafından geliştirilmiş bir yöntemdir. Kur riski, faiz oranı riski, hisse senedi riski ve opsiyonlardan kaynaklanan riskleri ayrı ayrı hesaplar. Daha sonra bu dört riskin toplamını alarak piyasa riskine maruz tutan elde eder. Piyasa riski raporları üç bölümden oluşur; -Kurumsal aşama, -İş birimi aşaması, -Alım-satım kararlan aşaması. Risk raporlamasının iki unsuru mevcuttur; Zaman ölçümü ve bilgilerin çeşidi. Piyasa riski yönetimi, 2001 şubat krizinden sonra BDDK tarafından ölçümü zorunlu hale getirilmiştir. Çalışmamızın dördüncü bölümünde, 14 bankanın piyasa riski yönetimi departmanlarına anket uygulamasının sonuçlarına yer verilmiştir. Anket çalışmasında, bankaların üstlendikleri riskler, piyasa riski ölçüm yöntemleri ve piyasa riskim ölçerken karşılaşılan problemlerden bahsedilmiştir. Anket çalışması sonucunda Türkiye' de ki bankaların en çok piyasa ve kredi riskleri ile karşılaştığı görülmektedir. Bankalar, piyasa riskini ölçerken ağırlıklı olarak karar almada RMD sonuçlarını kullanmaktadırlar. Piyasa riskini ölçerken en çok karşılaşılan sorun ise veri elde edememektir.