Uluslararası rejim kuramına göre uluslararası iletişim düzeninin analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: IŞILAY KARSLI

Danışman: Elif Toprak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Uluslararası rejim kuramı, üst otoritenin olmadığı uluslararası politikada aktörlerin karşılıklı olarak üzerinde uzlaşılan düzenleyici unsurlarla birlikte işbirliğinin mümkün olduğunu varsaymaktadır. İlkeler, normlar, kurallar ve karar alma süreçlerini kapsayan bu düzenleyici unsurlar, anarşik bir yapıda olan uluslararası politikada düzenin sağlanması için kullanılan araçlardır. İşbirliği temelli rejimler, üç farklı yaklaşımı içermektedir. Liberal rejim yaklaşımı, karşılıklı bağımlılığın olduğu bir dünyada ortak çıkarların varlığı ile rejimlerin kurulabileceğini öne sürmektedir. Ortak çıkarlar ve maliyetlerin en aza inmesiyle birlikte rejimler, uluslararası politikadaki sorunlu alanlar için bir çözüm olabilmektedir. Güç temelli bir yaklaşım olarak realist kuram ise işbirliğine liberaller kadar sıcak bakmamaktadır. Bunun sebebi realistlerin sahip olduğu, uluslararası politikada çatışmanın ve rekabetin kaçınılmaz olduğu düşüncesidir. Fakat koordinasyon sorununun olduğu alanlarda rejimlerin oluşmasını desteklemektedirler. Bilişsel yaklaşım ise rejimlerin oluşmasını bilgi toplulukları ile açıklamaktadır. Uluslararası aktörlerden oluşan bilgi topluluklarının rejimler yoluyla sistemi değiştireceğini düşünmektedirler. Telekomünikasyon, internet, posta ve fikri mülkiyet uluslararası iletişim düzeninin unsurları olup, her biri kendi içinde belirli ilkelere, kurallara ve kuruluşlara sahiptir. Bu durum da uluslararası iletişimde birtakım rejimlerin olduğunu destekler niteliktedir. Çalışmada, uluslararası iletişim rejimleri telekomünikasyon rejimi, internet rejimi, posta rejimi ve fikri mülkiyet rejimi olarak ayrı incelenmiş ve sahip oldukları düzenleyici unsurlar uluslararası rejim teorisinin realist, liberal ve bilişsel yaklaşımlarına göre tartışılmıştır.