Harmanlanmış öğrenme ortamlarının sorgulama topluluğu çerçevesinde tasarlanması ve incelenmesi: Bir karma yöntem çalışması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, UZAKTAN ÖĞRETİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET FURKAN ALPAT

Danışman: Aras Bozkurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, yükseköğretim bağlamında, Sorgulama Topluluğu (Community of Inquiry - CoI) kuramsal çerçevesine dayalı harmanlanmış öğrenme modelinin, üniversite öğrencilerinin akademik başarıları, eleştirel düşünme becerileri, öğrenme memnuniyetleri ve algılanan öğretimsel, sosyal ve bilişsel bulunuşluk düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Karma yöntemle desenlenen bu çalışmada, deney grubuna CoI modeline göre yapılandırılmış sorgulamaya dayalı harmanlanmış bir öğretim süreci uygulanırken, kontrol grubunda geleneksel harmanlanmış öğrenme yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın nicel verileri, akademik başarı testleri, eleştirel düşünme ölçeği, memnuniyet anketi ve Sorgulama Topluluğu ölçeği ile; nitel verileri ise öğrenci yansıtma raporları ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Nicel bulgular, CoI tabanlı öğretimin öğrencilerin öğrenme çıktıları üzerinde anlamlı fark yarattığını ortaya koymuştur. Özellikle öğretimsel bulunuşlukta "kolaylaştırma" ve "doğrudan öğretim", bilişsel bulunuşlukta "keşif" ve "bütünleştirme" aşamalarında deney grubu lehine yüksek düzeyde etkiler gözlemlenmiştir. Nitel veriler, öğrencilerin bu model sayesinde daha yüksek öğrenme motivasyonu, topluluk hissi, öz yeterlik ve duygusal katılım geliştirdiklerini göstermektedir. Araştırma sonuçları, CoI modelinin yalnızca bilişsel değil, aynı zamanda duyuşsal ve sosyal öğrenme süreçlerine de katkı sağladığını; öğrencilerin algılanan bulunuşluk düzeylerini artırarak daha derin ve etkileşimli öğrenme ortamları sunduğunu göstermektedir.