Yemek Kalitesi ve Temizliğin Fiyat Algısı Üzerindeki Etkisinde Personel Davranışlarının AracılıkRolü: Eskişehir İlindeki Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

Creative Commons License

Yıldız E.

Premium e-Journal of Social Sciences, cilt.10, sa.70, ss.1472-1488, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu araştırmanın temel amacı, günümüzün yoğun rekabetçi restoran endüstrisinde sunulan yemek kalitesi ve fiziksel temizlik unsurlarının, müşterilerin zihinsel fiyat algısı üzerindeki etkisinde personel davranışlarının aracılık rolünü bütüncül bir çerçevede incelemektir. Çalışma, Eskişehir ilinde öğrenim gören, restoran deneyimine sahip ve fiyata duyarlı bir tüketici grubu olan 289 üniversite öğrencisi üzerinde nicel araştırma ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analiz sürecinde paket programlar kullanılarak sırasıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) uygulanmıştır. Analiz bulguları, kavramsal olarak birbirinden bağımsız kurgulanan yemek kalitesi ve restoran temizliği boyutlarının, öğrenci örnekleminin zihinsel değerlendirmesinde ayrışmayarak tek bir yapı (Yemek Kalitesi ve Temizlik) altında birleştiğini ortaya koymuştur. Yapısal model testlerine göre, bütünleşik yemek kalitesi ve temizlik algısının müşterilerin fiyat algısını doğrudan ve pozitif yönde şekillendirdiği doğrulanmıştır. Çalışmanın en çarpıcı bulgusu ise, personelin güler yüz, yardımseverlik ve iletişim gibi hizmet yönelimli davranışlarının, bu nesnel kalite göstergelerinin zihinsel bir fiyat ve değer algısına dönüşmesinde istatistiksel olarak anlamlı ve kısmi bir aracı rol üstlenmesidir. Elde edilen bu sonuçlar, yiyecek-içecek işletmelerinin yüksek menü fiyatlarını müşterilerine rasyonelleştirebilmeleri ve sürdürülebilir bir rekabet avantajı yakalayabilmeleri için yalnızca fiziksel donanımlara ve mutfak kalitesine odaklanmalarının yetersiz kalacağını göstermektedir. Bu doğrultuda yöneticilerin, insan kaynakları politikalarını revize ederek çalışanların empati, iletişim ve sorun çözme gibi esnek yeteneklerine yatırım yapmaları önemle tavsiye edilmektedir.