Akademik Veri Yönetim Sistemi
Modern Models of Religious Education in the Context of Moral Values and Global Challenges, Baku, Azerbaycan, 22 - 23 Ekim 2025, ss.308-325, (Tam Metin Bildiri)
Yunan felsefesinin mite karşı olarak ortaya çıktığı ve bu süreçte dine mesafeli bir tutum sergilediği kanaati araştırmacılar tarafından uzun yıllar savunulmuş olmakla birlikte son dönemlerde bu kanaatin terk edilmesi gerektiği yönünde görüşler ileri sürülmektedir. Çalışmamızda bu kanaatin neden terk edilmesi gerektiği gösterilerek, Yunan felsefesinin dine karşı olmadığı aksine dinden yararlandığı üzerinde durulur. İlk Yunan filozoflarının belli bir dine/dinlere karşı oldukları doğrudur. Bununla birlikte onların özellikle peygamberî öğretiden yani semavî dinden etkilendikleri ve hatta yararlandıkları söylenebilir. Yunan filozoflarının semavî dinden edindikleri bilgilerle özellikle mitler üzerinde şekillenen Yunan dinini ve diğer dinleri eleştirdiklerini savunuyoruz. Elbette bü-tün Yunan filozofları için bunu söylemenin doğru olmadığı kanaatindeyiz. Ayrıca peygamberî öğretiden yararlanan filozofların edindikleri bilgileri teolojik değil siyasî doğrultuda kullandıklarını söylememiz gerekir. Çalışmamızda ele alacağımız Yunan filozoflarının peygamberî öğretiden nasıl etkilendikleri ve hangi siyasî amaç doğrultusunda hareket ettiklerini irdeleyeceğiz. Bu çerçevede önce Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes sonra Ksenophanes ve Parmeni-des, son bölümde ise Platon’un görüşleri üzerinde duracağız. Bu isimlerin içinde bulundukları siyasî ve toplumsal durum nedeniyle mitleri eleştirdiklerini ve yeni bir siyasî sahne oluşturma vizyonuna sahip olduklarını vurgulayarak, toplumsal birliktelik bağlamında dinin belirleyici rolünü nasıl fark ettiklerini onlardan gü-nümüze ulaşan metinlerin hermenötik okuması üzerinden göstereceğiz. Tarihsel süreç içerisinde bu isimlerin siyasî bağlamda dinin önemine dair vurgularının daha belirginleştiğine dikkat çekerek, Platon’la birlikte dinin, eğitimin önemli bir parçasına nasıl dönüştüğünü anlatacağız. Bu bağlamda özellikle onun Politeia ve Yasalar diyaloglarına müracaat ederek, dinin eğitim sürecinde nasıl konumlandırıldığını irdeleyeceğiz. Platon’un ileri sürmüş olduğu eğitim yaklaşı-mının günümüzde uygulanabilir olup olmadığı sorusuna vereceğimiz yanıtla birlikte çalışmamızı yekûnlaştıracağız.
Despite the long-standing contention among researchers that Greek philosophy emerged in opposition to myth and maintained a distanced attitude towards religion during this process, recent years have witnessed the emergence of views proposing an abandonment of this belief. In this study, the argument is put forward that this belief should be abandoned and that Greek philosophy was not opposed to religion but rather benefited from it. It is indeed the case that the early Greek philosophers were in opposition to certain religions. Nevertheless, it can be argued that they were influenced by, and even benefited from, prophetic teachings, i.e., heavenly religions. It is argued that Greek philosophers utilised the knowledge acquired from heavenly religions to critique Greek religion, which was influenced by myths, and other religions. It is evident that this assertion does not extend to all Greek philosophers. It is also noteworthy that the philosophers who derived benefit from prophetic teachings utilised the knowledge they acquired for political rather than theological purposes.
In this study, we will examine the extent to which the Greek philosophers under discussion were influenced by prophetic teachings and the political goals they pursued. In this section, the focus will be on Thales, Anaximander, and Anaximenes, followed by an examination of Xenophanes and Parmenides, and concluding with an analysis of Plato's views. It is crucial to emphasise that these figures criticised myths due to their political and social circumstances and had a vision of creating a new political scene. The following demonstration will illustrate how they recognised the decisive role of religion in the context of social unity through a hermeneutic reading of the texts that have survived to the present day. It is important to note that the emphasis placed on the significance of religion in a political context became increasingly pronounced over time.
In this section, we will provide a detailed explanation of how religion became an integral part of education under Plato. In this study, an examination will be conducted of the manner in which religion was integrated into the educational process, with particular reference to his dialogues Politeia and Laws. The conclusion of this study will address the question of whether Plato's educational approach is applicable in the present day.