Eskişehirli Halk Bilgesi Nasreddin Hoca’nın Fıkralarında Modern Ekonominin İzleri

Günsoy B.

Eskişehir Sempozyumu, Eskişehir, Türkiye, 14 - 17 Mayıs 2026, ss.1-10, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Eskişehir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-10
  • Anadolu Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Türk-İslam kültür mirasının en önemli figürlerinden biri olan halk bilgesi Nasreddin Hoca’nın bilinen fıkralarını, modern ekonomi biliminin temel prensipleri çerçevesinde yeniden ele almayı amaçlamaktadır. Asırlardır salt mizah unsuru olarak değerlendirilen bu anlatılar, dikkatli bir iktisadi süzgeçten geçirildiğinde; modern ekonomi teorileri çerçevesinde;  rasyonel tercih teorisinden fırsat maliyetine, arz-talep dengesinden asimetrik bilgiye, teşvik sistemlerinden davranışsal iktisata kadar pek çok çağdaş kavramın  ipuçlarını barındırmaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan metin analizi tekniği kullanılmıştır.  Yapılan analiz, geleneksel halk anlatılarının sadece kültürel birer değer olmadığını, aynı zamanda ekonomik düşünce tarihine ışık tutabilecek "pratik birer rasyonalite rehberi" olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir. Sonuç olarak, Nasreddin Hoca’nın temsil ettiği figürün, modern "iktisadî insan" kalıbına bazen uyan bazen de onu hicveden yönleriyle, iktisat eğitimi ve iletişiminde güçlü bir metaforik araç olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.