YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİLERE TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE SINIF VEBRANŞ ÖĞRETMENLERİNİN YETERLİLİKLERİNİN BELİRLENMESİ
Ahi Bilge Eğitim Dergisi (ABED), vol.5, no.1, pp.33-52, 2024 (Peer-Reviewed Journal)
- Publication Type: Article / Article
- Volume: 5 Issue: 1
- Publication Date: 2024
- Journal Name: Ahi Bilge Eğitim Dergisi (ABED)
- Page Numbers: pp.33-52
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Anadolu University Affiliated: Yes
Abstract
Yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin konu ile ilgili eğitimleri, çoğunlukla göreve başladıktan sonra deneyimli öğretmenlerden staj adı altında gözlemlerle gerçekleşmektedir. Bu durum, görev yapılan yerlere göre eğitim sürecinde farklılaşmaya neden olmaktadır. İlkokulda yabancı uyruklu öğrencilere Türkçe öğretiminde sınıf ve branş öğretmenlerinin yeterliklerinin belirlenmesini amaç edinen bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinin kullanıldığı bu araştırmada veriler çözümlenirken içerik analizi yapılmıştır. Yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerine Türkçe öğretiminde ders araç gereçleri, materyal ve dijital araç gereçlerle ilgili sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Yapılan bu araştırmada temel problemin ders kitaplarında olduğu, bunun sebebi olarak ise kitap dilinin yabancı öğrenciler için ağır kaldığı ve Türk öğrencilerin dahi anlamakta problem yaşadığı bir kitaptan verim beklenmesi olduğu belirlenmiştir. Sınıf ve branş öğretmenlerinin yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerine Türkçe öğretiminde kullandıkları yöntem ve tekniklere yönelik ayrıca okul aile işbirliğinde ve yetkinlik algılarında da sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Bu araştırmayla bu alanda çalışma yapan ve yabancı uyruklu öğrencilerle aktif ders işleyen öğretmenlere yol gösterilerek katkı sağlamak önemsenmiştir. Bu araştırmayla, yabancı uyruklu öğrencilere Türkçe öğretiminde sınıf ve branş öğretmenlerinin yeterliliklerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ilkokullarda görev yapan 25 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup elde edilen veriler üzerinden içerik analizi yapılmıştır. Araştırmaya İstanbul ilinde görev yapan ve sınıflarında yabancı uyruklu öğrenci bulunan 25 sınıf ve branş öğretmeni katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Arapça öğretmenlerinin hem öğrenciyle hem veliyle iletişim konusunda daha avantajlı olmalarının yanı sıra okuma yazma öğretme açısından kendilerini yetersiz hissetmeleri, sınıf öğretmenlerinin desteğine ihtiyaç duymalarına neden olmaktadır. Türk dilini yapı olarak daha ayrıntılı olarak öğrenen Türkçe öğretmenleri dil öğretme aşamasında seviyeye inmekte zorlanmakta ve onlar da sınıf öğretmenlerinden destek almaktadırlar. Program hazırlayıcılara müfredatı basitleştirip kitapları görsel olarak zenginleştirmeleri; öğretmenlere bireysel farklılıklara yönelik yöntem ve teknikler kullanmaları; idarecilere okullarda tercüman bulundurmaları gibi önerilerde bulunulmuştur Araştırma sonucunda sınıf öğretmenleri, ders araç gereçleri ve içerik bakımından branş öğretmenlerine göre daha fazla sorun yaşadıkları, sunuş yoluyla öğretim yöntemini daha sık kullandıkları söylenebilir. Sınıf ve Türkçe öğretmenleri Arapça öğretmenlerine göre veliyle iletişimde daha fazla sorun yaşadıklarını belirmişlerdir. Sınıf öğretmenlerinin öğrencilere bireysel sınav hazırlamadığı, bunun nedenini sınıf mevcudunun kalabalık olmasından kaynaklandığını belirtmişlerdir. Branş öğretmenleri, ilkokul düzeyinde yabancılara Türkçe öğretimi konusunda sınıf öğretmenlerini daha yetkin bulduklarını belirtmişlerdir.
Araştırma sonucunda belirlenen sorunların çözüm önerileri sıralanmıştır.
Anahtar Kelimeler: İlkokul, Türkçe öğretimi, yabancı dil olarak Türkçe, yabancılara Türkçe öğretimi