Research Information System
III. Uluslararası Ergenlik ve Gençlik Araştırmaları Kongresi, Aydın, Turkey, 15 - 17 May 2025, pp.173-174, (Summary Text)
BELİREN YETİŞKİNLİK DÖNEMİNİ YORDAYAN BİREYSEL VE BAĞLAMSAL FAKTÖRLER: ÇOK DÜZEYLİ BİR MODELLEME
Amaç: Sanayileşme sürecinde insanlar meslek sahibi olmak için eğitimlerine daha uzun süre devam etmeye başlamış, bu süreç evlenmeyi ve çocuk sahibi olmayı geciktirmiştir. Bunun sonucunda yetişkinliğe geçiş süreci uzamış ve ergenlik ile genç yetişkinlik arasında yeni bir yaşam dönemi ortaya çıkmıştır. Arnett (2000) bu yaşam dönemini beliren yetişkinlik süreci olarak adlandırmıştır. Bu çalışmada, beliren yetişkinlik dönemini yordayan bireysel ve bağlamsal faktörler ile bireysel ve bağlamsal faktörlerin etkileşiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmaya, Hacettepe Üniversitesi ve Anadolu Üniversitesinden yaşları 18-29 arasında değişen 328 lisans öğrencisi katılmıştır. Katılımcılar Çocuğun Değeri Ölçeği, Beliren Yetişkinliğin Boyutları Envanteri, Gelişimsel Niş Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği ve Çok-Yönlü Eylemli Kişilik Ölçeği- Kısa Form'u doldurmuşlardır. Bulgular: Elde edilen verilerin hiyerarşik olarak iç içe geçmiş yapısını incelemek için analizler HLM kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kendilerini yetişkin olarak algılayan, daha eşitlikçi, daha yüksek kişisel eylemliliğe sahip ve anneleri çocuğa daha fazla psikolojik değer veren bireyler daha fazla kimlik keşfi-arada kalmışlık sergilemiştir. Çapraz düzey etkileşimler, kişisel eylemliliğin annenin psikolojik değerinin kimlik keşfi-arada hissetme üzerindeki etkisini düzenlediğini göstermiştir. Daha eşitlikçi olan, daha yüksek kişisel eylemliliğe, daha yüksek SED'e, olumlu ve olumsuz duygusal iklime sahip olan ve daha fazla para harcayan bireyler daha fazla deneme yanılma-kendine odaklanma sergilemiştir. Yetişkin olma algısı, olumlu duygusal iklimin deneme yanılma-kendine odaklanma üzerindeki etkisini; kişisel eylemlilik, babaların psikolojik değeri ve olumlu duygusal iklimin deneme yanılma-kendine odaklanma üzerindeki etkisini; harcama miktarı, babaların psikolojik değerinin deneme yanılma-kendine odaklanma üzerindeki etkisini düzenlemiştir. Kendini yetişkin olarak algılayan, daha eşitlikçi, daha yüksek kişisel eylemliliğe sahip, ailesini daha az ziyaret eden ve annesinin çocuğa verdiği psikolojik değeri daha yüksek olan bireyler daha fazla olumsuzluk-kararsızlık sergilemiştir. Yetişkin olma algısı, annenin psikolojik değerinin olumsuzluk-kararsızlık üzerindeki etkisini; ziyaret sayısı, babanın psikolojik değeri ve olumlu duygusal iklimin olumsuzluk-kararsızlık üzerindeki etkilerini düzenlemiştir. Sonuçlar: Mevcut araştırma, beliren yetişkinliği yordayan hem bireysel hem de bağlamsal faktörleri ortaya koyması ve Türkiye'de beliren yetişkinlik hakkındaki bilgileri genişletmesi açısından literatüre katkıda bulunmaktadır