Kimlik ve Kimlik İle İlişkili Kavramlar Arasındaki Aynılıklara-Ayrılıklara Dair Bir İnceleme


Altunoğlu M.

Journal of Applied and Theoretical Social Sciences, cilt.5, sa.4, ss.362-380, 2023 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu makalede Ivan Illich’in yazı bütünü (corpus) eleştirel söylem analizi tekniğine uygun olarak incelenmiş ve ortaya koyduğu modern toplum kurumlarına yönelik sistematik eleştirilerinin özgün bir sosyolojik söylem oluşturduğu bulgulanmıştır. Bu incelemenin temel amacı daha geniş birçalışma ile Illich’çi söylemi çağdaş sosyoloji teorileri arasına önerebilmektir. Böyle bir  önerinin  özel  önemi  “teori  geliştirememek”  ile  itham  edilen  sosyolojiye  görece  katkı sağlayacak olmasıdır. Bu incelemenin temel veri kaynağı Ivan Illich’in yazdığı 12 adet kitaptır. İncelemenin bağlamını Ivan Illich’in öz geçmişi ve entelektüel etkileşimleri oluşturmaktadır. İncelemenin teorik çerçevesini Frankfurt Eleştirel Okulu’nun ve Ivan Illich’in modern toplum çözümlemesi  için  geliştirdikleri  kavramlar  ve  önermeler  oluşturmaktadır.  Bunlardan  Ivan Illich’e ait 12 adet özgün kavram tespit edilmiş ve tanımlanmıştır. Ayrıca Ivan Illich’in dil ve retoriği incelenmiş ve söylemiyle uyumlu olduğu bulgulanmıştır. Tüm bu inceleme sonucunda, Ivan Illich’in modern toplum kurumlarının eleştirisine odaklanan söyleminde sosyolojik bir teorinin sahip olması gereken özelliklerin mevcut olduğu bulgulanmıştır.