Akademik Veri Yönetim Sistemi
II. AART Uluslararası Anadolu Sanat Sempozyumu, Eskişehir, Türkiye, 22 - 23 Ekim 2025, (Tam Metin Bildiri)
ÖZET
Figür-mekân ilişkisi, uzun yıllardır sanat tarihinde iki
boyutlu yüzey üzerindeki kompozisyonun temel unsurları olarak
değerlendirilmektedir. Bu araştırma ise; resim sanatında figür-mekân
imgelerinin psikolojik temsil süreçlerini ve izleyicinin bu süreci algılayış
biçimlerini, günümüz bakış açısıyla ve algıların eşliğiyle ele almayı amaçlamıştır.
Figür-mekân ilişkisi, iki boyutlu yüzeydeki biçimsel özellikleriyle
sınırlandırılmadan hem sanatçıdan yüzeye yansıtılan hem de izleyicinin yüzeyden
alımladığı psikolojik bir algılama alanı olarak incelenmiştir.
Konuyu resim örnekleri üzerinden irdelemek için Paula Rego
eserlerinden örnekler verilmiştir ayrıca bu eserlerden bazıları konu
çerçevesinde analiz edilmiştir. Paula Rego, figürün mekân içerisindeki
temsiline dair çeşitli eserler üretmiştir. Bu eserlerden örneklerle, figür ile
mekân arasındaki ilişkinin oluşturduğu imgelerin, izleyici algısında hangi
psikolojik süreçlerden geçerek nasıl atmosferik karşılıklar bulduğu
incelenmiştir.
Hal Foster’ın, görsel atmosfer ve psikolojik etki
kavramları araştırmada ele alınarak, sanat eserinde izleyiciyi etkileyen
psikolojik atmosferin görsel unsurlar aracılığıyla nasıl yaratıldığı
tartışılmıştır. Bu bildiri figür-mekân ilişkisinin çağdaş temsil biçimlerindeki
dönüşümünü, kuramsal referanslar ve sanatçı analizi ile ele alarak hem sanat
kuramı hem de güncel sanat pratiği açısından özgün bir katkı sunmayı amaçlamıştır.
İzleyicinin algı süreçlerini harekete geçiren mekânsal kurgu biçimlerine dair
bir çözümleme sunulmaktadır. Bu bağlamda resimde; gerçeklik, temsil, izleyici
etkileşimi ve psikolojik atmosfer kavramları üzerinden figüratif resimde yeni
okumalar önerilmiştir. Figüratif resmin günümüz sanat ortamındaki kavramsal
zenginliğine katkı sunmak hedeflenmiştir.