Türkiye’de Erken Çocukluk Eğitiminde Alan Gezilerine İlişkin Yapılan Çalışmaların Eğilimleri

Alan Ü., Sinoğlu Günden T.

Anadolu Journal of Educational Sciences International , vol.16, no.3, pp.983-1012, 2026 (TRDizin)

Abstract

Alan gezileri, okul öncesi eğitimin amacına uygun olarak çocukların çok yönlü ve bütüncül gelişimlerini desteklemek amacıyla gerçekleştirilen etkinlikler arasında yer almaktadır. Bu araştırma kapsamında Türkiye’de okul öncesi eğitimde alan gezilerine odaklanan çalışmaların eğilimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Nitel araştırma çerçevesinde içerik analizi yöntemi kullanılarak tasarlanan bu çalışmada özetleyici (summative) içerik analizi yaklaşımı benimsenmiştir. Bu kapsamda çalışmada Ulusal Tez Merkezi, DergiPark ve Web of Science (WoS) “alan gezisi, okul öncesi eğitim, anaokulu, anasınıfı, erken çocukluk eğitimi” anahtar sözcüklerinin çeşitli kombinasyonları ile taranmış ve konuya ilişkin 21 çalışmaya erişilmiştir. Bu çalışmalardaki eğilimleri ortaya koymak adına çalışmalar yayın türü, yayın yılı, konuları, yöntemsel özellikleri ve bulguları bağlamında değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonuçları, çalışmaların çoğunlukla makale türünde olduğunu, doktora tez çalışmalarında okul öncesi eğitimde alan gezileri konusunun yeterince ele alınmadığını; yayınların büyük bir bölümünün 2020 yılı öncesinde gerçekleştirildiğini; çalışmaların öğretmenlerin alan gezilerine ilişkin psikolojik yapılarının ve görüşlerinin incelenmesine odaklandığını; çalışmalarda yöntem olarak nitel yöntemlerin daha fazla kullanıldığını; katılımcı olarak öğretmenlerin araştırmada daha fazla yer aldığını ve alan gezilerinin diğer paydaşlarının çalışmalarda yeterince temsil edilmediğini; veri toplama tekniği olarak görüşme tekniğinin yaygın olarak kullanıldığını; alan gezilerinin çocukların birinci elden deneyim kazanarak gelişimlerini destekleyen bir etkinlik türü olduğunu ve planlama-uygulama sürecinde çeşitli güçlüklerle karşılaşıldığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak okul öncesi eğitimde alan gezileri uygulamalarını daha nitelikli ve verimli bir hale getirmek için daha çok çabaya ve bilimsel çalışmaya ihtiyaç olduğu görülmüş ve gelecek araştırmalar için çeşitli öneriler sunulmuştur.