Recent Analytical Methods in Volatile Compound Research

Özek T.

Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı - BİHAT 2026, İstanbul, Turkey, 9 - 12 September 2026, pp.1-20, (Summary Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: İstanbul
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.1-20
  • Anadolu University Affiliated: Yes

Abstract

Uçucu organik bileşenlerin biyolojik sistemlerden kaynaklanan karmaşık yapısı, bu bileşiklerin doğru tanımlanması ve yapısal karakterizasyonu için çok yönlü analitik tekniklerinin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda geleneksel olarak altın standart kabul edilen gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi yöntemlerine ek olarak, günümüzde kütle spektrometrisi tabanlı teknikler ve taşınabilir e-burun sistemleri gibi alternatif teknolojiler, hızlı ve yerinde analiz imkânı sunarak araştırmalarda öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, doğrudan örnekleme yöntemlerinin kromatografik ayırma eksikliği nedeniyle moleküler yapıların tanımlanmasında sınırlamalar yaşadığı ve bu tür verilerin genellikle GC-MS ile doğrulanması gerektiği bilinmektedir. Öte yandan, katı faz mikro-ekstraksiyonu ve ısıl-desorpsiyon gibi örnek hazırlama teknikleri, uçucu bileşenlerin zenginleştirilerek eser düzeydeki moleküllerin bile yüksek hassasiyetle saptanmasına olanak tanımaktadır. Güncel yenilikçi yaklaşımlar, biyolojik süreçleri bozmadan gaz fazı örneklerinin doğrudan izlenmesine imkân vererek örnekleme kaynaklı artefakt oluşumunu en aza indirmekte ve karmaşık karışımlardaki moleküler yapıların fragmentasyon desenleri üzerinden daha kesin bir şekilde tanımlanmasına olanak tanıyarak analitik doğruluğu artırmaktadır. Ayrıca, gaz kromatografisi ile iyon hareketliliği spektrometrisinin birleştirilmesi, uçucu bileşenlerin analitik derinliğini artırırken makine öğrenmesi algoritmalarıyla işlenerek karmaşık verilerin daha güvenilir bir şekilde sınıflandırılmasını sağlamaktadır. Bu kapsamda, uçucu bileşen araştırmalarında güncel analitik yöntemler uygulama şekilleri yanı sıra avantaj ve dezavantajları yönleriyle ele alınmıştır.