Examining Reasonable Accommodations Agreements in Higher Education: A Document Analysis of Disability Support Units in Türkiye

Creative Commons License

Karataş R., Kalaycı G. Ö., Karasu Sivas G., Kalaycı C.

PAMUKKALE UNIVERSITESI EGITIM FAKULTESI DERGISI-PAMUKKALE UNIVERSITY JOURNAL OF EDUCATION, vol.67, pp.215-231, 2026 (ESCI, TRDizin)

Abstract

 Students with special needs should be able to benefit from accessible and

rich learning opportunities, like their typically developing peers. The primary purpose

of this study is to examine the sections and subheadings within the reasonable

accommodation agreements (a written document serving as a mutual agreement

prepared by the student with special needs, the faculty members responsible for the

student's courses, the administration of the department where the student is enrolled,

and the coordinator of the Disabled Student Unit) found on the websites of Disability

Support Units (DSU) at state and private universities in Türkiye. In this research,

document analysis, one of the qualitative research methods, was employed. The

reasonable accommodation agreements from 53 universities (37 state and 16 private)

that provide options for students with special needs on their DSU websites were

analyzed through content analysis. These agreements were categorized into three main

themes: "in-class accommodations," "exam accommodations," and "other

accommodation requests”. The findings obtained from the research indicated that

within the reasonable accommodation agreements, universities predominantly

included options such as audio recording, extended examination time, and

psychological counseling. Moreover, it was identified that state universities included

a wider range of options for in-class and exam accommodations, whereas private

universities featured more options under the category of other accommodation

requests compared to state universities. The options included in the content of

reasonable accommodation agreements vary significantly across universities. In this

regard, it can be suggested that the types of support that students with special needs

may request should be examined in detail on the basis of specific disabilities, and that

a standardized reasonable accommodation agreement, applicable across all

universities, should be developed.

Özel gereksinimli öğrenciler, tipik gelişim gösteren akranları gibi erişilebilir

zengin öğrenme fırsatlarından yararlanabilmelidir. Bu araştırmanın amacı,

Türkiye’deki devlet ve vakıf üniversitelerinin Engelli Öğrenci Birimi (EÖB) web

sayfalarında yer alan uyarlama anlaşmalarındaki (özel gereksinimli öğrenci,

öğrencinin derslerinden sorumlu öğretim elemanları, öğrencinin eğitim aldığı birim

yönetimi ile EÖB sorumlusu tarafından hazırlanan ve karşılıklı bir anlaşma niteliği

taşıyan yazılı belge) bölüm ve alt başlıkların incelenmesidir. Bu araştırmada nitel

araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmada Yüksek

Öğretim Kurumu (YÖK) sisteminde yer alan Türkiye’deki devlet ve vakıf

üniversitelerinin tamamının web sayfaları üzerinden EÖB web sayfalarına erişilerek

ulaşılan uyarlama anlaşmaları değerlendirmeye alınmıştır. EÖB web sayfalarındaki

uyarlama anlaşmalarında özel gereksinimli öğrencilere seçimler sunan 53

üniversitenin (37 devlet, 16 vakıf) uyarlama anlaşmaları içerik analizi kullanılarak

analiz edilmiştir. Uyarlama anlaşmaları “sınıf içi uyarlamalar”, “sınav

uyarlamaları” ve “diğer uyarlama talepleri” olmak üzere üç tema altında ele

alınmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgularda uyarlama anlaşmalarında

üniversitelerin; ses kaydı yapılması, sınav süresinin artırılması, psikolojik danışma

seçeneklerine daha fazla yer verdikleri belirlenmiştir. Sınıf içi ve sınav

uyarlamalarında yer alan seçeneklere devlet üniversitelerinin daha fazla yer verdiği,

diğer uyarlama talepleri altındaki seçeneklere ise vakıf üniversitelerinin devlet

üniversitelerine kıyasla daha fazla yer verdiği tespit edilmiştir. Uyarlama

anlaşmalarının içeriğinde yer alan seçenekler üniversitelere göre farklılık

göstermektedir. Bu doğrultuda özel gereksinimli öğrencilerin talep edebilecekleri

destek türleri yetersizlik temelinde ayrıntılı bir şekilde ele alınması ve tüm

üniversitelerde ortak kullanılabilecek bir uyarlama anlaşması hazırlanması

önerilebilir.