Research Information System
IJHAR : INTERNATIONAL JOURNAL OF HUMANITIES AND ART RESEARCH, vol.11, no.1, pp.160-176, 2026 (Peer-Reviewed Journal)
Cam, yüksek sıcaklıkta akışkan davranış gösterebilmesi sayesinde farklı malzemelerle deneysel birlikteliklere olanak tanıyan önemli bir sanatsal üretim ortamı sunmaktadır. Ancak sıcak cam uygulamalarında metal tel kullanımının camın biçimsel davranışı, yüzey karakteri ve optik yapısı üzerindeki etkilerine odaklanan çalışmalar literatürde oldukça sınırlıdır. Bu araştırma, sıcak cam üfleme ve sıcak cam serbest biçimlendirme teknikleri kapsamında bakır telin camla etkileşimini deneysel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır.
Stüdyo camı (COE 98) ile gerçekleştirilen çalışmada elektrik kablolarından elde edilen 0,24 mm çapındaki bakır teller hem küçük parçalar hâlinde hem de 30-100 cm uzunluklarda cam yüzeyinde ve cam kütlesi içerisinde kullanılmıştır. Deneysel süreç üfleme yöntemiyle oluşturulan içi boş formlar ve kütlesel cam formlar üzerinde yürütülmüş, bakır telin yüzey ve cam içi uygulamalarda oluşturduğu yapısal, optik ve biçimsel etkiler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca şeffaf ve opak cam zeminler üzerinde yapılan tekrar uygulamalarla bakırın cam içindeki davranışının görsel algıya etkisi incelenmiştir. Örnekler tavlama işlemi sonrasında polariskop cihazı ile analiz edilerek cam bünyesindeki olası iç gerilimler gözlemlenmiştir.
Bulgular bakır telin yüzey uygulamalarında yüksek sıcaklık ve atmosferle doğrudan temas sonucu siyahlaşma, yanık tel görünümü ve belirgin dokusal etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Buna karşılık cam kütlesi içerisinde hapsedilen bakır tellerin büyük ölçüde kendi rengini koruduğu ve tellerin etrafında turkuaz, yeşilimsi ve petrol mavisi tonların oluştuğu belirlenmiştir. Uzun bakır tellerin sıcak cam üfleme sürecinde camın genişleme davranışını kısmen sınırlandırdığı, cidar kalınlığının homojen dağılımını zorlaştırdığı ve form kontrolünü güçleştirdiği tespit edilmiştir. Opak beyaz cam zemin üzerinde elde edilen sonuçlar, renk oluşumlarının ve cam-metal etkileşim sınırlarının daha net gözlemlenmesine olanak sağlamıştır. Polariskop incelemeleri ise bakır tel kullanımının uygun tavlama koşullarında cam bünyesinde kritik düzeyde iç gerilim oluşturmadığını ortaya koymuştur.
Elde edilen sonuçlar bakır telin sıcak cam uygulamalarında yalnızca dekoratif değil, camın akışkan davranışı, form gelişimi ve yüzey-kütle ilişkisi üzerinde etkili deneysel bir bileşen olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, cam sanatında metal katkılı uygulamalara ilişkin teknik bilgi birikimine deneysel veriler sunarak alan yazına ve atölye pratiğine katkı sağlamaktadır.