Research Information System
Dicle Akademi Dergisi, vol.3, no.1, pp.25-45, 2023 (Peer-Reviewed Journal)
Toplum içerisinde herhangi bir konuda norma uyan bireyler normal olarak değerlendirilirken, diğer bireyler farklı olarak nitelendirilebilir. Bu farklılık bazen pozitif bazen negatif olsa da iki durumda da farklılığın getirdiği zorluklar yaşanabilir. Cinsel kimlik anlamında toplumlarda yaygın olan görüş, heteroseksüel ilişkilerin normal olması ve diğerlerininse farklı kabul edilmesi şeklindedir. Zekâ ve yetenek düzeyi normalin altında veya üzerinde olan bireyler de toplumdaki bir başka farklı gruptur. Özel yetenekli bireyler belli bir alanda veya alanlarda akranlarından daha üst düzeydedir denebilir. Bu çalışmada cinsel kimlikleri ve yönelimleri normdan farklılaşan özel yetenekli bireylere ilişkin yapılmış çalışmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ayrı iki bağlamda farklılık yaşanan bireylere ilişkin çalışmalar irdelenecektir. Çalışma, konuyla ilgili araştırmaların güçlü ve eksik yönlerini belirlemek, LGBTİ+ ve özel yetenekli bireyleri daha iyi tanımak ve onlara ne tür destekler sağlanabileceğini ortaya koymak mümkün olabilecektir. Çalışma doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. İncelenen dokümanlara dâhil etme kriterleri (a) SCOPUS ve Web of Science (WoS) veri tabanlarında açık erişimde olan araştırma makaleleri olması (b) “LGBTİ+” ve “özel yetenek” anahtar kelimelerinin bulunması olarak belirlenmiştir. Spesifik bir konu olan çalışma konusuyla ilgili 7 makaleye ulaşılmıştır. Araştırmalarda yer alan katılımcıların hepsi özel yetenek tanısı almış ve farklı cinsel yönelimlere sahiptirler. İncelenen çalışmalarda özel yetenekli LGBTİ+ bireylerin ilk başlarda LGBTİ+ kimliklerini saklama ve akademik başarılarını öne çıkarma eğilimleri göstermesi daha sonra kendilerini kabul etmeleri dikkat çekicidir. Çalışmada yapılan doküman incelemesi sonucunda LGBTİ+ ve özel yetenek ile ilgili daha yeni çalışmalar olmasına rağmen hala sınırlı sayıda yayın olduğunu göstermektedir. Bunun bir nedeni, özel yeteneklerin tespiti, eğitimde farklılaşma, yasal politikalar gibi birçok konu açık ve tercih edilirken, LGBTİ+ ile ilgili çalışmaların tercih edilmemesi olabilir. Öte yandan, Türkiye'de üstün yetenekli LGBTİ+ bireylerle ilgili çalışmaların olmaması, kültürel değerlerin bilim üzerinde etkisi olduğunu düşündürtmektedir.