TR Düzey 2 Bölgelerinde Ekonomik Büyümenin Belirleyicileri: Patent Başvuruları, İstihdam ve İhracat Üzerine Panel Veri Analizi

Creative Commons License

Erdoğdu M., Özer M. O.

Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, vol.63, no.676, pp.181-203, 2026 (TRDizin)

Abstract

A region is a part of the country that is larger than a city but smaller than the entire country, possessing its own unique economic structure and social and cultural characteristics. Differences in development between countries are also evident between regions within a country. These differences stem from geographical, economic, social, and cultural factors. In six Level 2 regions of Turkey (TR10, TR31, TR41, TR42, TR51, and TR62), the relationship between patent applications, employment, exports, and economic growth has been examined using the Durbin-Hausman cointegration test at the regional level and the Cross-Sectionally Augmented ARDL (CS-ARDL) approach, which accounts for cross-sectional dependence. The results indicate that employment has a positive and significant effect on growth in the long term, while exports have a positive and significant impact on growth in both the long and short term. On the other hand, patent applications have a negative long-term effect on growth.

Bölge, şehirden büyük ancak ülkenin tamamından küçük olan; kendine özgü iktisadi yapı, sosyal ve kültürel nitelikler taşıyan ülke parçası olarak tanımlanmaktadır. Ülkeler arasındaki gelişmişlik farkları, bir ülkenin bölgeleri arasında da kendini göstermektedir. Bu farklılıklar coğrafi, ekonomik, sosyal ve kültürel faktörlerden kaynaklanmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada 2004-2023 döneminde Türkiye’de Düzey 2 bölgeleri kapsamında TR10, TR31, TR41, TR42, TR51 ve TR62 olmak üzere altı bölgede, patent başvuruları, istihdam ve ihracat ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, bölgesel düzeyde Durbin-Hausman eşbütünleşme testi ve yatay kesitsel bağımlılığı dikkate alan Cross-Sectionally Augmented ARDL (CS-ARDL) yaklaşımı ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre istihdamın uzun dönemde, ihracatın ise hem uzun hem de kısa dönemde büyüme üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi bulunmaktadır. Diğer taraftan, patent başvurularının büyüme üzerinde uzun dönemde negatif bir etki yarattığı görülmektedir.