Özbeklerde Aile ve Akrabalık Adları ile Bunlar Arasında Seslenme Şekilleri

Tolkun, SELAHİTTİN

Özbeklerde Aile ve Akrabalık Adları ile Bunlar Arasında Seslenme Şekilleri

in: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatlarında Aile, Dr. Öğr. Üyesi Tuğba BİLVEREN,Dr. Öğr. Üyesi Muhammet Yasin ÇAKIR, Editor, KÖMEN, Konya, pp.5-44, 2025

Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
Publication Date: 2025
Publisher: KÖMEN
City: Konya
Page Numbers: pp.5-44
Editors: Dr. Öğr. Üyesi Tuğba BİLVEREN,Dr. Öğr. Üyesi Muhammet Yasin ÇAKIR, Editor
Anadolu University Affiliated: Yes

Abstract

Özbek dilcilerinin belirttiğine göre Özbek ağızlarının oluşmasında Karluk, Çiğil, Uygur, Yağma, Oğuz, Kıpçak boyları yanında Kanglı, Katagan gibi kabileler önemli rol oynamıştır (Sanaqulov, 2004, s. 171; Ashirboyev, 2016, s. 7). Bunlara ilaveten hâlihazırda yaşadıkları bölgelerden dolayı Özbek ağızlarında Kazak, Kırgız, Türkmen, Karakalpak Türk lehçelerinin yanı sıra kimi ağızlarda Farsça-Tacikçenin etkileri görülmektedir. Yanı sıra İslam dinine mensubiyet de beraberinde Arapçanın etkisini getirmiştir. Bu durum akrabalık terimlerinin çeşitlenmesinde önemli etken olmuştur. Yazı dili ise esasen Karluk soylu Andican ağzına dayanmaktadır. Ancak çok sayıda ağızların bulunmasından dolayı özellikle tahkiyeye dayalı metinlerde ölçünlü dilden farklı pek çok akrabalık terimlerinin kullanıldığı görülmektedir.