Research Information System
Mavi Atlas, vol.14, no.1, pp.133-146, 2026 (TRDizin)
The present study focuses on two seminal works on politics written in Antiquity. One of these works is Plato's Politeia and the other is Aristotle's Politics. A vocabulary analysis of these works would likely reveal a high degree of similarity in the number of words used. Despite the similarities in terminology, there are differences in the approaches they offer. Specifically, the Politics is a critique of the political landscape depicted in the Politeia. The basis of this critique lies in what Plato and Aristotle understood by the act of philosophy. To summarise, it is straightforward to enumerate the criticisms of Politeia in the Politics. However, this does not provide an adequate explanation for Aristotle's critique of Plato. In this sense, the objective is not to demonstrate the criticisms levelled at Politeia in the Politics. The objective of this study is to ascertain the rationale behind the composition of Politics. In essence, the aim is to explore the reasons that led Aristotle to abstain from engaging with Platonic philosophy. The critique of one philosopher by another constitutes an integral element within the history of philosophy. However, when considering Aristotle and Plato specifically, this becomes an issue that necessitates evaluation on an alternative plane. To summarise, it would be erroneous to interpret Aristotle's opposition to Platonic philosophy as a rudimentary occurrence in the annals of philosophy. First and foremost, the event in question represented a pivotal shift in the trajectory of philosophy as a discipline and a field of enquiry. The narrative under scrutiny herein encompasses the correlation, or otherwise, between philosophy and politics. Politeia chronicles the liaison between philosophy and politics, while Politics delineates the absence of such liaison. The following discussion will involve a comparative analysis of these narratives. The following discussion will firstly attempt to demonstrate the objectives of Plato's Politeia, and subsequently those of Aristotle's Politics. The conclusion of this study will be marked by a discussion of the assumptions that can be made regarding the outcomes of Aristotle's approach.
Çalışmamız, Antikçağ’da siyasetle ilgili yazılmış iki önemli eseri konu ediyor. Bu eserlerden biri Platon’un Politeia diyalogu, diğeri ise Aristoteles’in Politika’sıdır. Eğer bu eserlerle ilgili kelime analizi yapılmış olsa muhtemelen iki eserde yer alan ortak kelime sayısının yüksek oranda aynı olduğu görülür. Kelimelerdeki ortaklık olmasına rağmen ortaya koydukları yaklaşım arasında tamamen ters bir orantı mevcuttur. Şöyle ki, Politika metni Politeia’da sunulan siyaset sahnesinin bir eleştirisidir. Bu eleştirinin temeli ise iki filozofun da felsefe faaliyetinden ne anladıklarıyla ilgilidir. Politika’da yer alan Politeia eleştirilerinin neler olduğu kolay bir şekilde sıralanabilir. Ama bu bize Aristoteles’in niçin Platon’u eleştirdiği yanıtını vermez. Çalışmamızda bu anlamda Politika’da yer alan Politeia eleştirilerinin neler olduğunu göstermeyi amaçlamıyoruz. Yapmaya çalıştığımız, Politika’nın bir anlamda yazılış nedenini bulmak, Aristoteles’in Platoncu felsefeyi niçin üstlenmediğinin izini sürmektir. Bir filozofun diğer filozofu eleştirmesi felsefe tarihinin ayrılmaz bir unsurudur ama bu Aristoteles ve Platon söz konusu olduğu zaman başka bir düzlemde değerlendirmeyi gerektiren meseleye dönüşür. Yani Aristoteles’in Platoncu felsefeye karşı çıkması basit bir felsefe tarihi olayı gibi okunmamalıdır. Bu olay evvel emirde felsefe tarihinin seyrini değiştirmiş bir olaydır. Felsefe ve siyaset arasındaki irtibatın veya irtibatsızlığın da hikâyesidir. Politeia felsefe ve siyaset arasında irtibatın, Politika ise irtibatsızlığın hikâyesidir. Bu hikâyeleri karşılaştırmalı olarak ele alacağız. Önce Platon’un Politeia’sıyla ne yapılmak istendiğini akabinde ise Aristoteles’in Politika’sıyla ne hedeflendiğini göstermeye çalışacağız. Aristoteles’in yaklaşımının neye yol açtığına dair bazı varsayımlarla çalışmamızı yekûnlaştıracağız.