Yabancı Dil Öğreniminde Yapay Zekâ Destekli Sözlü Etkileşim: Araştırma Eğilimleri ve Tematik Yapının Bibliyometrik Analizi
4. Uluslararası ESEP Eğitim Bilimleri ve Etkili Uygulamalar Kongresi ESEPCongress26, Eskişehir, Türkiye, 14 - 18 Ekim 2026, ss.168-169, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Eskişehir
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.168-169
- Anadolu Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Özet Yapay zekâ tabanlı sohbet sistemleri, konuşma tanıma teknolojileri ve üretken yapay zekâ araçları, yabancı dil öğrenenlere sınıf içi ve sınıf dışı ortamlarda daha esnek, kişiselleştirilmiş ve etkileşimli sözlü pratik olanakları sunmaktadır. Güncel çalışmalar, yapay zekâ aracılı etkileşimlerin konuşma becerileri ve iletişim kurma isteğini destekleyebildiğini, chatbotların ise öğrenenler için konuşma partneri işlevi görebildiğini göstermektedir (Fathi, Rahimi & Derakhsan, 2024; Liu, Darvin & Ma, 2025). Bununla birlikte, yapay zekâ destekli sözlü etkileşim; chatbotlar, sesli asistanlar, otomatik konuşma tanıma sistemleri, geniş dil modelleri ve genişletilmiş gerçeklik tabanlı ortamlar gibi farklı teknolojiler üzerinden gelişen çok boyutlu bir araştırma alanına dönüşmektedir (Divekar, et al., 2022). Bu çalışmanın amacı, yabancı dil öğreniminde yapay zekâ destekli sözlü etkileşim araştırmalarının gelişimini, bibliyometrik özelliklerini ve tematik yapısını ortaya koymaktır. Bu amaçla Web of Science Core Collection veri tabanında yabancı/ikinci dil öğrenimi, yapay zekâ ve sözlü etkileşim kavramlarını içeren bir arama stratejisi uygulanmıştır. Elde edilen 311 kayıttan geri çekilmiş bir yayın dışlanmış ve 310 yayın R ortamında Bibliometrix paketi kullanılarak analiz edilmiştir. Veri seti 178 kaynakta yayımlanan, 883 yazar tarafından üretilen çalışmaları kapsamaktadır; yayın başına ortalama atıf sayısı 17,6 ve uluslararası ortak yazarlık oranı %28,06’dır. Bulgular, alanın özellikle 2020 sonrasında ivme kazandığını ve 2023’ten itibaren yayın üretiminde belirgin bir artış yaşandığını göstermektedir. Anahtar kelime analizinde artificial intelligence, language learning, chatbot, ChatGPT, speaking skills, willingness ve anxiety kavramları öne çıkmıştır. Tematik harita, yapay zekâ, ChatGPT ve konuşma becerilerinin alanın temel temalarını; EFL ve otomatik konuşma tanıma teknolojilerinin ise daha gelişmiş ve merkezi araştırma kümelerini oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, yabancı dil öğreniminde yapay zekâ destekli sözlü etkileşim alanının hızla genişleyen, teknolojik ve duyuşsal boyutları birlikte barındıran disiplinler arası bir araştırma alanına dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Bibliyometrik analiz, chatbot, konuşma becerileri
Artificial intelligence-based conversational systems, speech recognition technologies, and generative AI tools provide foreign language learners with more flexible, personalized, and interactive opportunities for oral practice both inside and outside the classroom. Recent studies indicate that AI-mediated interactions can support speaking skills and willingness to communicate, while chatbots can function as conversational partners for language learners (Fathi, Rahimi, & Derakhshan, 2024; Liu, Darvin, & Ma, 2025). At the same time, AI-supported oral interaction has developed into a multidimensional field of research encompassing a variety of technologies, including chatbots, voice assistants, automatic speech recognition systems, large language models, and augmented reality-based environments (Divekar et al., 2022). The aim of this study is to examine the development, bibliometric characteristics, and thematic structure of research on AI-supported oral interaction in foreign language learning. To this end, a search strategy incorporating concepts related to foreign/second language learning, artificial intelligence, and oral interaction was applied to the Web of Science Core Collection database. Of the 311 records initially retrieved, one retracted publication was excluded, leaving 310 publications for analysis using the Bibliometrix package in R. The dataset comprises studies published across 178 sources and authored by 883 researchers; the average number of citations per publication is 17.6, while the international coauthorship rate is 28.06%. The findings indicate that the field has gained momentum particularly since 2020, with a marked increase in publication output from 2023 onward. Keyword analysis identified artificial intelligence, language learning, chatbot, ChatGPT, speaking skills, willingness to communicate, and anxiety as prominent concepts. The thematic map shows that artificial intelligence, ChatGPT, and speaking skills constitute the field’s core themes, whereas EFL and automatic speech recognition technologies form more developed and central research clusters. Overall, the study demonstrates that AI-supported oral interaction in foreign language learning has evolved into a rapidly expanding interdisciplinary research field that integrates both technological and affective dimensions. Keywords: Artificial intelligence, bibliometric analysis, chatbot