Akademik Veri Yönetim Sistemi
Arkhe-logos journal of philosophy, sa.20, ss.18-32, 2026 (Hakemli Dergi)
Bu makale, François Laruelle’in felsefe-olmayan projesi ile performatif felsefe pratiği arasındaki karşılaşmadan doğan bir deneyim alanını araştırmaktadır. 2. Adana Felsefe Festivali’nde gerçekleştirdiğim performatif etkinlik, felsefeyi bir temsil ya da sahneleme nesnesi olmaktan çıkararak, bedensel jestler, hareket, müdahale ve tekrar üzerinden işleyen bir düşünme kipine dönüştürür. Araştırma sorusu niteliğindeki “–olmayan’da deneylemek” ifadesi hem François Laruelle’in düşüncelerin eşitliği ilkesine hem de felsefenin çeşitli pratiklerle kurduğu ilişkiye gönderme yapmaktadır. Performans sırasında izleyicinin “değiştir!” komutuyla harekete dışarıdan yaptığı yaratıcı müdahale hem hareketin tekrarını kesintiye uğratan hem de düşüncenin yönünü değiştiren bir eşik işlevi görür. Bu müdahale, düşüncenin bedensel jest, izleyici katkısı ve hareket akışı arasında sürekli yeniden konumlandığını, kavramsal düzeyin ötesine taşarak ilişkisel bir oluş alanında işlediğini görünür kılar. Bu çalışmada “ilişkisel oluş”, düşüncenin tekil bir özneye ait olmaktan ziyade, performansı meydana getiren jestler, kesintiler, müdahaleler ve mekânsal karşılaşmalar arasında beliren ortak bir oluş alanı olarak kavranmaktadır. “–Olmayan”ın iki anlamının — felsefenin ayrıcalığını askıya alan içkin alan ve dönüşümü zorunlu kılan eksiklik— kavramsal olarak bir şekil üzerinden tartışıldığı çalışma, felsefe-olmayanın performatif bir düzenekte nasıl işlediğini ve performatif felsefenin felsefe yapmanın yeni imkânlarını nasıl yokladığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Sözcükler: performatif felsefe, felsefe-olmayan, François Laruelle, ilişkisel oluş, beden ve düşünce, hareket ve tekrar, müdahale, içkinlik, düşünce pratiği, deneyleme